رمضان در فرهنگ مردم روستای یمن
در هر یک از مناطق کشور ماه مبارک رمضان با برگزاری آداب و رسومی خاص همراه است. اهالی روستای یمن همگام با دیگر مناطق کشور رسومات و برنامه هایی را از گذشته در این ماه دنبال میکنند. مردم روستا با شور و شوقی خاص به استقبال ماه رمضان میروند. مواد و تغذیه های مورد نیاز را قبل از این ماه را تهیه میکنند.
ماه رمضان در روستای یمن ، با حال و هوای خاصی همراه بود سحری گفتن مشهدی سیف اله کاظمی و مشهدی ابوالقاسم سلیمانی خود حال و هوایی دیگر داشت. در قدیم که خبری از بلندگو , اکو .... نبود. مردم برای بیدار شدن و خوردن سحری با صدای مشهدی سیف اله از مسجد روستا و همچنين با صدای طبل و سحری گفتن مشهدی ابوالقاسم از پشت بام منزل بیدار میشدند. البته این بیدار شدن بقدری زود بود که تا اذان صبح یکساعتی هم وقت اضافه میآورند. البته ذکر جملات و شیوه بیان آنها هم متفاوت و دارای گویش و نطقی خاص و جالب و منحصر به فرد بود. هر دوی این عزیز اکنون دچار کهولت سن شده. و مشهدي ابوالقاسم سليماني از كار افتاده شده است.
متاسفانه امروزه انواع نوار و وسایل الکترونیکی جای این شیوه سنتی و پر شور و حال را گرفته اند.
امسال ماه رمضان كه تقريبا با نيمه تابستان و طولاني بودن روزها و شدت گرماي هوا همراه است كه براي كشاورزان روزه داشتن بسيار سخت و طاقت فرسا ميباشد. لذا در خاطراتي كه گاها توسط بزرگان و سالمندان روستا بيان ميشود. در دوره قبلي ماه مبارك رمضان كه با فصل تابستان مصادف شده بود كشاورزان با داشتن روزه در گرماي تابستان به انجام امورات كشاورزي و درو كردن و... مي پرداختند. لذا براي كاستن از دماي بدن خود با پارچه هاي نم دار سرو صورت خود را خنك ميكردند.
خانواده ها کودکان و نوجوانان خود را برای روزه گرفتن تشویق میکنند بطوریکه برای گرفتن اولین روزه هدیه ای اختصاص میدهنداز جمله قطعه ای زمین کشاورزی، بره، پول و هدایایی از این دست که این قیبل هدایا در اصطلاح مردم روستای یمن برای کودکان جهت اولین روزه « سَرزبانی » معروف میباشد. البته کودکان هم به افتخار این نوع روزه داشتن و بالیدن به آن با شور شوقی خاص در بین همسالان خود حاضر شده و سفید شدن زبان خود به نشانه روزه دار بودن را به همدیگر نشان میدهند.
البته روزه کله گنجشکی در بین کودکان و خانواده ها هم جایگاه خاصی دارد.
در روز بیست یکم ماه رمضان که مصادف با شهادت مولای متقیان حضرت علی (ع) میباشد که در اصطلاح مردم روستای یمن به آن « تیغ» میگویند. (ضمنا روز تاسوعا را « قتل» و روز عاشورا را هم « تیغ» میگویند).
خانواده هایی که دارای گاوشیرده هستند وقتی در غروب روز بیستم ماه رمضان آنها را میدوشند شیر حاصله را برای مصرف خود یا فروش استفاده نمیکنند این شیر در اصطلاح مردم روستا معروف به شیر شب تیغ (شیر شُو تیغ) است که آن را به نیازمندان و فقرا میبخشند.ضمنا در غروب روز بیستم هم خانواده هایی که نذوراتی داشته باشند توزیع میکنند . و همچنین برای آمرزش اموات خیرات مي دهند.
در روز بیست یکم ماه رمضان مصادف با شهادت حضرت علی (ع) « روز تیغ» مردم روستا دسته جمعی یا انفرادی به زیارت اهل قبور و زیارت امامزاده روستای فارسيجان (امامزاده دختران) میروند. از جمله برنامه های اصلی مردم در این روز میباشد. در گذشته بعد از زیارت امامزاده تعدادی از اهالی به روستای ازنوجان جهت تماشای مراسم تعزیه (موسوم به تعزیه حضرت علی ع) میرفتند. در این روز فعالیتهای عمده روزانه تعطیل و مردم به برگزاری مراسمات این روز می پردازند.
در شب 27 ماه رمضان که مصادف با کشتن ابن ملجم مرادی میباشد مردم در این شب جهت افطار و شام با تهیه سبزی آش (معروف به علف آش) آش رشته میپزند و یا در بین اهالی توزیع میکنند.
در آستانه فرارسیدن عیدسعید فطر هم خانواده ها مایه خمیر تهیه میکنند و خمیری تهیه شده از شیر ، آرد و شکر تهیه (معروف به خمير شيري) و نانی خوشمزه و برشته با نام نان شیری در تنورهای خانگی و در کنار آن نان دیگری (کوچکتر و ضخیمتر) با نام فطیر (برگرفته شده از عید سعيدفطر) که روی آن تخم و مرغ ، شکر و کنجد و تخم خرفه ، زردچوبه , دانه های معطر و... میزنند و در تنوری که در مطبخ های خانگی ساخته اند آن را میپزند. البته در پخت فطير به مناسبت عيد سعيد فطرمهره اي در بين آن گذاشته نميشود. ( ر. ك پست 29اسفند 88 در خصوص تهيه خمير عيد نوروز) .
نويسندگان وبلاگ روستاي يمن







weblog