استان مركزي ضمن برخورداري از صنايع در خور توجه داراي گونه  هاي گياهي متنوع ميباشد كه نقش زيادي در مطالعات و پژوهش در طب سنتي دارا ميباشد در اين راستا شهرستان خمين خصوصا مناطق روستايي آن از اين قاعده مستثني نبوده لذا روستاي يمن هم در كنار ساير روستاهاي منطقه مقادير قابل توجهي از انواع گونه هاي گياهي را به خود اختصاص داده است در ادامه به معرفي تعدادي از اين گونه هاي گياهي كه در درمان طبيعي و طب سنتي جايگاه ويژه اي برخوردار ميباشد پرداخته مي شود:

نكته خيلي مهم :   ذكر موارد استعمال داروهاي گياهي تنها بر اساس وظيفه اطلاع رساني اين وبلاگ با استفاده از منابع مختلف ميباشد و به هيچ عنوان به معناي تجويز يا تكذيب مورد درماني ذكر شده نمي باشد.

(1) نام فارسي :   آفتابگردان  آفتابگردان

نام محلي در روستاي يمن:   آفتو گردون

 هنگانیکه از گیاه آفتاب گردان سخن بمیان می آید معمولا تخم آفتاب گردان در ذهن تداعی می شود زیرا که همه ما با تخم آن آشنایی داریم چه که بمصرف تغذیه پرندگان می رسد و یا خود از آن استفاده می کنیم ولی تمام قسمت های این گیاه آفتاب پرست از  ریشه و ساقه و شاخه و گل آن گرفته تا مغز ساقه آن درای خواص بسیاری است .

آفتاب گردان گیاهی است یکساله و تا حدود سه متر رشد می کند . گل آندرشت و زیبا و بقطر 35 سانتیمتر می باشد . در وسط گل قرمز رنگ آن دایره ای قهوه ای رنگ وجود دارد  که تخم های آفتاب گردان دودارور آنرا گرفته اند . این گیاه در اکثر نقاط دنیا وجود دارد . از تخم آفتاب گردان روغن گرفته می شود که اشباع نشده است و برای پخت و پز مناسب است .

خواص داروئي:

اسانس گل آفتاب گردان برای التیام زخم ها و پائین آوردن فشار خون بکار می رود . اسانس برگ های آفاب گردان خاصیت میکروب کشی درد . در طب قدیم ایران  و در طب چینی از تمام قسمت های گیاه آفتاب گردان استفاده می شود .

در موردزیر می توان از این گیاه استفاده کدر و از خواص درمانی آن برخوردار شد .

1) زنگ زدن گوش : مغز ساقه آفتاب گردان را در آب جوش ریخته و مانند چائی دم کنید و روزی سه فنجان از این چاوی بنوشید .

2) تقویت معده و پائین آوردن فشار خون : 30 گرم برگهای خشک آفتاب گردان را دم کنید و سه فنجان  در روز بنوشید .

3) سرگیجه ف ورم صورت ، آب آوردن بدن و تسریع زایمان : 20 گرم از گلهای خشک آفتاب گردان را در آب جوش دم کنید و روزی سه فنجان از این دم كرده را بنوشید .

4) درد معده ، بماریهای دستگاه ادراری ، یبوست : 30 گرم ریشه خشک شده آفتاب گردان را در آب جشو ریخته و مدت 5 دقیقه بگذارید بجوشد یک فنجان از آنرا سه بار در روز بنوشید .

5) آرتروز و ورم پستان : هنگامیکه آفتاب گردان گل می دهد طبق گل ( قسمت پائیت گل که مانند بشقابی است) را جدا كرده و در آّ انداخته آنقدر بجوشانید که شیره چسبناکی باقی بماند و سپس  این شیره را روی مفصل های دردناک بمالید و ماساژ دهید درد آرتروز برطرف می شود . برای درمان ورم پستان در زنان شیر ده طبق گل را هنگامیگه گل دانه داده است جدا کنید و در یر آفتاب خشک كرده و سپس تکه تکه كرده و بو ( سرخ کنید ) دهید . که کاملا قهوه ای شود و بعد آنرا خورد كرده بصورت در دارورید و این پودر را در آب جوش که کمی شکر به آن اضافه كرده اید ریخته و این شربت را به مریض بدهید تاشفا یابد .

6) اسهال خونی : برای درمان ساهال خونی تخم آفتاب گردان را ( بمقدر 30 گرم ) در آب ریخته و حدود یکساعت با حرارت ملایم بپزید سپس آنرا با نبات یا قند شیرین كرده و به مریض بدهید .

7) سردردی که همراه با سرمخوردگی است : 30 گرم تخم آفتاب گردان را در دو لیوان ریخته و بگذارید بجوشد تا نصف لیوان آن باقی بماند و این جوشانده را دوبار در روز بنوشید .

8) بیماری فتق : 30 گرم ریشه تازه آفتاب گردان را با آب وشکر قهوه ای بجوشانید و یان جوشانده را سه بار در روز بنوشید .

9) سنگ کلیه : حدود یک متر از مغز ساقه آفتاب گردان را در دو لیوان آب ریخته و بگذارید آهسه بملایمت بجوشد تا مقدر آن به نصف لیوان تقلیل یابد آنگاه بمدت یک هفته و روزی یکبار آنرا بوشید تا از شر سنگ کلیه راحت شوید .

10) زخم ، بریدگی و جراحت : مغز ساقه آفتاب گردان را باید له کدر و مانند پماد روی زخم  جراحت گذاشت که خونریزی را بند می آورد و بهبودی را تسریع می کند . سعی کنید گیاه آفتاب گردان را در حیاط خود بکارید و از خواص درمانی آن استفاده کنید .

تخم آفتاب گردان را می توانید از مغازه های برخي از داروخانه ها   خریدری کنید . البته تخم آفتاب گردان را باید بصورت خام استفاده کنید چون بو داده و نمک زده آن درای خواص ذکر شده در این مبحث نمی باشد .

 

(2) نام فارسي: انجير

نام محلي در روستاي يمن:   انجيل

از نظر طبيعت گرم و تر است   ملين و نرم كننده معرق و مسكن حرارت و تشنگي است و مقوي نيروي جنسي مي‌باشد و در قلب را خنك مي‌كند و باز كننده گرفتگي‌ها و مقوي كبد است و ورم طحال و بواسير را رفع مي‌كند. كم بودن ترشح ادرار را مرتفع مي‌سازد و براي رفع خشنونت سينه , درد سينه و سرفه و خشونت قصبه ريه نافع است.

 

 (3) نام فارسي: اسفنداسپند

نام محلي در روستاي يمن :  اِسوَند

گیاهی است به صورت بوته در بیابانها و نقاط معتدل و سردسیر می روید

خواص درمانی: مردم به اثر ضد عفونی کنندگی اسفند در زمانهای دور پی برده بودند و در اطراف بستر بیمار و جاهای پر ازدحام از آن دود می کردند و بدین طریق محیط را ضد عفونی می کردند.
نوشیدن جوشانده ریشه اسفند در هر روز صبح ناشتا برای درمان اگزما مفید می باشد.
کسانی که به علت ضعف مثانه یا سستی کمر دچار شب ادراری می باشند شبها با خوردن مخلوطی از تخم رازیانه و اسفند و صبح ها با خوردن یک یا دو عدد تخم مرغ و کمی عسل شب ادراری آنها درمان خواهد شد.

  

(4) نام فارسي :   اسفناج

نام محلي در روستاي يمن:   اسوناج

اسفناج گیاهی است یکساله درای ساقه ای راست به ارتفاع نیم متر که برگهای آن پخن و نرم مثلثی شکل برنگ سبز می باشد . اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است .

دو نوع اسفناج وجود دارد که بنام پائیزه و بهاره نامیده می شود . اسفناج بهاره در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است . نوع پائیزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج درد در پائیز کاشته می شود . گلهای اسفناج برنگ سبز کمرنگ می باشد .

اسفناج چون درای مواد غذایی فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است .

خواص داروئي:

برگ اسفناج از نظر طب قديم ايران كمي سرد و تر است و برخي عقيده دارند كه متعادل است يعني نه سرد است و نه گرم .

1) برگ اسفناج منبع غني ويتامين A ، B3 ، C و آهن و پتاسيم مي باشد .

2) بدن را قليايي مي كند .

3) خنك كننده است و براي پائين آوردن تب مفيد است .

4) ورم روده كوچك را رفع مي كند .

5)براي ورم ريه مفيد است .

6)ملين است و يبوست را برطرف مي كند .

7)براي لاغر شدن و وزن كم كردن مفيد است .

8) اسفناج بدليل داشتن ماده اي بنام اسپيناسين هضم غذا را تسريع مي كند . اين ماده باعث تحريك معده و ازدياد ترشحات آن مي شود .

9) خوردن اسفناج در رفع تشنگي موثر است .

10)براي از بين بردن ورم و درد گلو مفيد است .

11) براي رفع سرفه هاي خشك برگ اسفناج را با حو پوست كنده و روغن بادام بپزيد و بخوريد .

12)آش اسفناج با گشنيز براي سردردهايي كه ناشي از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشي است مفيد مي باشد .

13)اگر آش اسفناج را ب آب ليمو و سماق و يا آب غوره بخوريد سردردهاي ناشي از اختلال كيسه صفرا را برطرف مي كند .

14) خوردن اسفناج از سطان جلوگيري مي كند مخصوصا در افرادي كه به مصرف الكل و سيگار دست دارند .

15)تحقيقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پيشگيري سرطان روده بزرگ ، معده ، پروستات ،‌حنجره و رحم موثر است .

16)اسفناج كلسترول خون را پائين مي آورد .

17)بهترين دارو براي كساني است كه مبتلا به كم خوني هستند .

18) اسفناج مانند جارو روده بزرگ را تميز مي كند .

19)ترشحات لوزالمعده را افزايش مي دهد .

20)اسفناح سبزي مفيد براي تقويت اعصاب است .

21)اسفناج پته براي رفع بيماري آسم و گرفتگي صدا بسيار موثر است .

22)رماتيسم و نقرس را درمان مي كند .

23)براي زياد كردن شير در مادران شير ده موثر است .

24) سابقا نوعي شربت از اسفناج تهيه شد كه در معالجه خونريزيها و كم خوني از آن استفاده مي كردند .

25) تخم اسفناج ملين و خنك كننده است .

26)تخم اسفناج براي برطرف كردن ورم كبد و يرقان مفيد است .

27)اسفناج تعداد گلبولهاي قرمز خون را افزايش مي دهد .

28) اسفناج چون داراي كلروفيل است عضلات روده را تحريك كرده و تخليه مدفوع را آسان مي كند .

29) اگر كسي مبتلا به حبس البول يعني بند آمدن ادرار است مي تواند با مخلوط نصف فنجان آب اسفناج اين ناراحتي را درمان كند . با همان مقدر روغن بادام يا روغن زيتون مخلوط كرده و باو بدهيد .

30)اسفناج را در سالاد خود بريزيد و ميل كنيد .

مضرات :

اسفناج بعلت داشتن اگزالات براي بيماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگهاي كليه و مثانه مناسب نيست ضمنا آنهائيكه سرد مزاج هستند بايد اسفناج را با ادويه گرم نظير زنجبيل و هل ميل نمايند .

 

 (5) . نام فارسي: انگور

نام محلي در روستاي يمن: .......

انگور سفيد ارزنده تر و انگوري که چيده شده و دو روز يا سه روز از چيدنش گذشته بهتر است .
مزاج :پوسته انگور سرد و خشک و دير هضم است . مغزش گرم و تر و دانه اش سرد و خشک است .
خاصيت : انگور تازه چيده بادآور است .اگر آن را آويزان کنند تا پوستش خوب پژمرده شود غذاي خوب مي دهد و معده را توان مي بخشد . در تغذيه خوب و در کم زياني با انجير برابر است هر چند غذاي انجير از انگور بيشتر است مويز دوست کبد و معده است .
اندام هاي غذا :انگور و مويز همراه دانه داروي دردهاي روده است .

 

 (6) . نام فارسي: بارهنگ بارهنگ
نام محلي در روستاي يمن: بارنگ

از برگ, ريشه و دانه آن استفاده مي‌شود كه اثر قابض و نرم كننده دارد, تصفيه كننده خون, آرام كننده رفع تحريكات و نزله‌هاي مزمن برونش‌ها, نزله‌هاي مجاري ادرار و دستگاه هضم, رفع ناراحتي آسم اسهال‌هاي ساده, ورم مخاط دهان, دندان درد و گوش درد. جوشانده برگ آن ( برگ جوشيده شده) التيام دهنده زخم‌ها و كمپرس و ضماد برگ نيز همين المرا دارد. جوشانده ريشه با عسل شيرين شده و غرغره آن ورم مخاط دهان را از بين مي‌برد.

 

منابع :

1-      كتاب اصول درمان طبيعي نوشته آقاي مهرداد مهرين

2-      مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی – توسط آقاي حمیدرضا میرداودی

 

بقیه را در ادامه مطلب مطالعه فرمائید