فرهنگ ، آداب و رسوم مردم روستای یمن در ماه رمضان

 

در ادامه مطالب درج شده در پست مورخ ۱۷ شهريور ماه ۸۸ با موضوع روستای یمن و ماه رمضانمطالب دیگری را در خصوص آداب و رسوم اهالی روستای یمن به اطلاع خوانندگان عزیز میرسانیم :

 

در هر یک از مناطق کشور ماه مبارک رمضان با برگزاری آداب و رسومی خاص همراه است. اهالی روستای یمن همگام با دیگر مناطق کشور  رسومات و برنامه هایی را از گذشته در این ماه دنبال میکنند. مردم روستا با شور و شوقی خاص به استقبال ماه رمضان میروند. مواد و تغذیه های مورد نیاز را قبل از این ماه را تهیه میکنند.

خانواده ها کودکان و نوجوانان خود را برای روزه گرفتن تشویق میکنند  بطوریکه برای گرفتن اولین روزه هدیه ای اختصاص میدهند از جمله قطعه ای زمین کشاورزی ، بره ، پول و هدایایی از این دست که این قیبل هدایا در اصطلاح مردم روستای یمن برای کودکان جهت اولین روزه « سَرزبانی » معروف میباشد. البته کودکان هم به افتخار این روزه گرفتن و بالیدن به آن با شور شوقی خاص در بین همسالان خود حاضر شده و سفید شدن زبان خود به نشانه روزه دار بودن را به همدیگر نشان میدهند.  البته روزه کله گنجشکی در بین کودکان و خانواده ها هم جایگاه خاصی دارد.  

در روز بیست یکم ماه رمضان  که مصادف با شهادت مولای متقیان حضرت علی (ع) میباشد که در اصطلاح مردم روستای یمن  به آن « تیغ»  میگویند. (ضمنا روز تاسوعا را  « قتل»  و روز عاشورا را هم « تیغ» میگویند).

خانواده هایی که دارای گاوشیرده هستند  وقتی در غروب روز بیستم ماه رمضان آنها را میدوشند شیر حاصله را برای مصرف خود یا فروش استفاده نمیکنند این شیر در اصطلاح مردم روستا معروف به شیر شب تیغ (شیر شُو تیغ) است که آن را به نیازمندان و فقرا میبخشند.ضمنا در غروب روز بیستم هم خانواده هایی که نذوراتی داشته باشند توزیع میکنند . و همچنین برای آمرزش اموات خیراتی میکنند.

 در روز بیست یکم ماه رمضان مصادف با شهادت حضرت علی (ع) « روز تیغ» مردم روستا دسته جمعی یا انفرادی به زیارت اهل قبور و زیارت  امامزاده روستای  مجاور (شهرمیزان) میروند. از جمله برنامه های اصلی مردم در این روز میباشد. در گذشته بعد از زیارت امامزاده  تعدادی از اهالی  به روستای ازنوجان جهت تماشای مراسم تعزیه (موسوم به تعزیه حضرت علی ع) میرفتند. در این روز فعالیتهای عمده  روزانه تعطیل  و مردم به برگزاری مراسمات این روز می پردازند.

در شب 27 ماه رمضان که مصادف با کشتن ابن ملجم مرادی میباشد مردم در این شب جهت افطار و شام  با تهیه سبزی آش (معروف به علف آش)  آش رشته میپزند و یا در بین  اهالی توزیع میکنند.

در آستانه فرارسیدن عیدسعید فطر هم خانواده ها مایه خمیر تهیه میکنند و خمیری تهیه شده از شیر ، آرد و شکر تهیه (معروف به خمير شيري) و نانی خوشمزه و برشته با نام نان شیری در تنورهای خانگی و در کنار آن نان دیگری (کوچکتر و ضخیمتر) با نام فطیر (برگرفته شده از عید فطر) که روی آن تخم و مرغ ، شکر و  کنجد و تخم خرفه ، زردچوبه , دانه های معطر و... میزنند و در تنوری که در مطبخ های خانگی  ساخته اند آن را میپزند .  

با فرارسیدن عید سعید فطر هم برنامه هایی در روستا وجود دارد از جمله :

جوانان روستا که به تازگی ازدواج نموده اند (در دوران عقد) خانواده ها یکی دو روز قبل از عید فطر یا همان روز عید اقدام به رد و بدل نمودن هدایایی جهت عروس و داماد میکنند که البته این هدایا توسط خانواده داماد در سطح مفصلتری است. و هدایایی از جمله نان و فطیر پخته شده قبل از عید ،  گوسفند ، زیورآلات ، لباس ، حنا ، برنج ، مرغ ، روغن ، قندو شکر و.... جهت عروس خانم میبرند که در قبال هم خانواده عروس هم هدایایی به جهت قدردانی به داماد میدهند. البته گاها مادر عروس هدایای قابل نگه داری داماد را محفوظ داشته و در شروع زندگی به عروس و داماد میدهند تا روزهای اول زندگی مشکلی در خصوص تامین این قبیل اقلام نداشته باشند.

در روز عید فطر :

در این روز به شکرانه یکماه توفیق روزه داری در ابتدای صبح اهالی روستا همگی تلاش و فراخوانی خانواده ها جهت برگزاری نماز عید فطر در سطح روستا میکنند در زمانیکه هوا مساعد باشد نماز در میدان وسط روستا (مقابل مدرسه) برگزار میشود  و در فصل سرما و شرایط نامساعد جوی نماز در مسجد جامع روستا برگزاری میشود.

در چند دهه اخیر مردم نماز عید فطر و سایر مراسمات در ایام ماه رمضان، ماه محرم و... روحانیونی حضور داشتند که جا دارد یادی کنیم از روحانیون عزیزی که دیگر در بین ما نیستند ولی یاد آنها باقی است از جمله حجج الاسلام : مرحوم آ شیخ کاظم  مهاجری و فرزند ایشان مرحوم آ شیخ حسن مهاجری و مرحوم آ شیخ ابراهیم (معروف به آ میرزا ابراهیم ) مرحوم آشیخ حسین (تیچنی)  یادی کنیم . خداوند روح این عزیزان و همه گذشتگان را قرین رحمت الهی قرار دهد.

مردم روستا بعد از خواندن نماز و و گوش فرا دادن به سخنرانی امام جماعت با یکدیگر دیده بوسی و مصافحه کرده و عید را به  همدیگر تبریک گفته و از خداوند آرزوی قبولی طاعات و عبادات یکدیگر را در ماه مبارک رمضان میکنند. بعد از خواندن نماز اهالی به خانه های یکدیگر میروند و به شکرانه توفیق یکماه بهرمندی از فضایل ماه رمضان ،  فراسیدن عید سعید فطر را بهم تبریک میگویند.

یکی از مراسمات خوبی که در روستا وجود دارد این است که چنانچه از اهالی عزیزی را قبل از عید فطر از دست داده اند که در اصطلاح گویشی روستای یمن عذردار (منظور عزا دار عزیز از دست رفته ) باشند . همه اهالی بعد از نماز عید و قبل از بازدید اقوام و آشنایان ترجیح میدهند در ابتدا به منزل این افراد رفته و  مورد احترام و دلجویی قرار میدهند که البته از اهالی هم با خرما ، میوه و.... پذیرایی میشوند.

البته چندسالی است که رسم خوبی هم در روستا برقرار شده و آن اینکه ممکن است در روستا چند خانوار عزدار باشند لذا  بزرگان و ریش سفیدان روستا این خانواده ها را به مسجد روستا دعوت کرده تا همه اهالی ایشان را ملاقات نمایند (ضمن اینکه از حضور در منازل و ایجاد زحمت برای این قبیل از خانواده هم کاسته میشود.)  

 

 نویسندگان وبلاگ روستای یمن